วัคซีน สำหรับนักเดินทาง
รศ.รท.นพ.ชิษณุ พันธ์เจริญ
วัคซีนที่จำเป็นต้องมีใบรับรองว่าฉีดก่อนเดินทางเข้าบางประเทศได้แก่ วัคซีนไข้เหลือง วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น และวัคซีนอหิวาตกโรค วัคซีนทัยฟอยด์ วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี วัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนตับอักเสบเอ และวัคซีนพิษสุนัขบ้า
วัคซีนไข้เหลือง
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปยังบางประเทศที่บังคับให้ฉีดวัคซีนก่อนเข้าประเทศ วัคซีนใช้ฉีดเข้าใต้ผิวหนังหรือกล้ามเนื้อก่อนออกเดินทางอย่างน้อย 10 วันโดยภูมิคุ้มกันจะเกิดขึ้นหลังฉีดวัคซีนประมาณ 10 วันและอยู่ได้นานอย่างน้อย 10 ปี ห้ามฉีดในเด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน หญิงตั้งครรภ์หรือกำลังให้นมบุตร ผู้ติดเชื้อเอชไอวี ผู้ป่วยที่ได้รับเคมีบำบัดหรือได้รับยาสเตียรอยด์ขนาดสูง และผู้ที่มีประวัติแพ้ไข่ไก่
วัคซีนไข้กาฬหลังแอ่น
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปประกอบพิธีฮัจจ์ที่ประเทศซาอุดิอาระเบีย อาศัยอยู่ในทวีปอัฟริกาตอนใต้ของทะเลทรายซาฮาราในช่วงฤดูแล้ง และประเทศบราซิล วัคซีนใช้ฉีดเข้าใต้ผิวหนังในเด็กที่อายุมากกว่า 2 ปีขึ้นไปก่อนออกเดินทางอย่างน้อย 2 สัปดาห์ โดยภูมิคุ้มกันจะเกิดขึ้นหลังฉีดวัคซีน7-10 วันและอยู่ได้นานประมาน 3-5 ปี ยกว้นในเด็กที่อายุน้อยกว่า 4 ปี ให้กระตุ้นหลังจกเข็มแรก 1 ปี
วัคซีนอหิวาตกโรค
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปยังบางประเทศที่บังคับให้ฉีดวัคซีนนี้ก่อนเข้าประเทศ วัคซีนมีสองชนิดคือชนิดฉีดและชนิดกิน วัคซีนชนิดฉีดให้ฉีดเข้ากล้าเนื้อจำนวนสองครั้งห่างกัน 1-4 สัปดาห์ สามารถป้องกันโรคได้ประมาณร้อยละ 50 ส่วนวัคซีนชนิดกินสามารถป้องกันโรคได้ประมาณร้อยละ 60-100
วัคซีนทัยฟอยด์
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปยังประเทศที่มีการระบาดของไข้ทัยฟอยด์ได้แก่ อินเดีย ปากีสถาน ประเทศแถบละตินอเมริกาและอัฟริกา วัคซีนมีสองชนิดคือ ชนิดฉีดและชนิดแค็ปซูล วัคซีนชนิดฉีดใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อครั้งเดียว ส่วนชนิดแค็ปซุลใช้กลืนวันละ 1 แค็ปซูลวันเว้นวันก่อนอาหาร รวม 3 แค็ปซูล วัคซีนทั้งสองชนิดสามารถป้องกันโรคได้ประมาณร้อยละ 50-60 ควรได้รับวัคซีนก่อนออกเดินทางประมาณ 10 วัน
วัคซีนไข้สมองอักเสบเจอี
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางเข้าไปอาศัยอยู่ในแหล่งระบาดนานกว่า 1 เดือน ไม่มีความจำเป็นต้องฉีดวัคซีน กรณีอาศัยอยู่ไม่ถึงเดือนหรืออยู่เฉพาะในเมือง วัคซีนมีสองชนิดคือ ชนิดเชื้อตายและชนิดเชื้อเป็น วัคซีนชนิดเชื้อตายใช้ฉีดเข้าใต้ผิวหนังในวันที่ 0, 7, และ14 หรือ 21 ส่วนวัคซีนเชื้อเป็นเป็นใช้ฉีดครั้งเดียว ควรฉีดให้ครบก่อนเดินทาง 10 วัน วัคซีนสามารถป้องกันโรคได้ประมาณร้อยละ 95 ผู้ที่เคยได้รับวัคซีนมาก่อน ให้ฉีดวัคซีนกระตุ้นอีกหนึ่งครั้งก่อนการเดินทาง
วัคซีนไข้หวัดใหญ่
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปในช่วงที่มีการระบาดของโรคหรือไปในที่ชุมชนแออัด เช่น ไปประกอบพิธีฮัจจ์ โดยทั่วไปถ้าจะไปในซีกโลกเหนือให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดสูตรซีกโลกเหนือซึ่งจะระบาดในช่วงตุลาคมถึงเมษายน แต่ถ้าไปซีกโลกใต้ก็ให้ฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่สูตรซีกโลกใต้ซึ่งเดือนพฤษภาคมถึงกันยายน ใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อ หลังจากนั้นกระตุ้นทุกปี
วัคซีนตับอับเสบเอ
แนะนำสำหรับผู้ที่เดินทางไปยังประเทศที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อตับอักเสบเอได้แก่ ประเทศต่างๆ ยกเว้นประเทศสหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย แคนาดา ญี่ปุ่น นิวซีแลนด์ และกลุ่มประเทศยุโรปตะวันตก วัคซีนใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อสองครั้งห่างกัน 6-12 เดือน สำหรับผู้ใหญ่และเด็กอายุตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไปที่ไม่มีภูมิคุ้มกันหรือไม่เคยฉีดมาก่อน
วัคซีนโรคพิษสุนัขบ้า
แนะนำสำหรับนักเดินทางที่มีกิจกรรมเสี่ยงต่อการสัมผัสโรคนี้สูงหรืออาศัยอยู่ในแหล่งชุกชุมของโรคเป็นเวลานาน วัคซีนใช้ฉีดเข้ากล้ามเนื้อในวันที่ 0, 7, และ 21